Dobrostan psychiczny – jak dbać o swoje zdrowie psychiczne

Dobrostan psychiczny

10 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego.

Chciałam napisać krótko, ale nie udało się. Wyszło za to treściwie i konkretnie – mam taką nadzieję.

Temat zdrowia psychicznego to temat rzeka…starałam się wybrać to, co poczułam, że na ten moment jest najważniejsze.

Zdrowie psychiczne wiąże się z naszym dobrostanem emocjonalnym, mentalnym i społecznym. Wpływa na to jak się czujemy, co myślimy i jak się zachowujemy oraz determinuje to w jaki sposób radzimy sobie ze stresem, pokonujemy trudności i podejmujemy decyzje.

Według WHO zdrowie psychiczne to

subiektywne poczucie dobrostanu, poczucie własnej skuteczności, autonomia, kompetencje, zależność międzypokoleniowa oraz samorealizację własnego potencjału intelektualnego i emocjonalnego

Kiedy cieszymy się dobrym zdrowiem psychicznym to:

• Rozpoznajemy i wykorzystujemy swój potencjał,
• Wiemy, dokąd zmierzamy, realizujemy własne cele, rozwijamy umiejętności, dążymy do samorealizacji.
• Skutecznie radzimy sobie z napięcie i stresem.
• Podejmujemy decyzje i działamy produktywnie.
• Nawiązujemy i utrzymuje satysfakcjonujące relacji z innymi.

Kilka ważnych informacji:

• Nasze zdrowie psychiczne nie jest stałe.
• Może się zmieniać w ciągu całego życia w wyniku różnych sytuacji i okoliczności.
• Problemy psychiczne mogą dotknąć każdego.
• Różne problemy w życiu będą inaczej wpływać na każdego i bardzo ważne jest zrozumienie indywidualnych doświadczeń.
• Wyzwania w pracy jak i życie prywatne wpływają na nasze zdrowie psychiczne.
• Jeżeli teraz nie czuję się dobrze nie oznacza to, że będę tak się czuł do końca życia.

Każdy z nas doświadcza lepszych i gorszych momentów – czujemy się przytłoczeni, zmęczeni, zestresowani, smutni czy wystraszeni. Stany te czy emocji mijają, ale jeżeli trudna sytuacja trwa, stres zaczyna się akumulować a emocje zbytnio przytłaczają to może to wpłynąć na codzienne funkcjonowanie a w najgorszym przypadku przerodzić się w zaburzenia zdrowia psychicznego.

Wczesne sygnały i objawy na które warto zwrócić uwagę:

• Jedzenie lub spanie zbyt dużo lub zbyt mało
• Zaburzenia snu
• Przemęczenie, trudności w regeneracji
• Niski poziom energii lub jej brak
• Odsuwanie się od ludzi i zwykłych czynności
• Uczucie odrętwienia lub wrażenie, że nic nie ma znaczenia
• Niewyjaśnione bóle i dolegliwości bólowe
• Poczucie bezradności lub beznadziejności
• Palenie, picie lub zażywanie narkotyków częściej niż zwykle
• Trudności z koncentracją, motywacją, działaniem
• Uczucie zbytniej dezorientacji, zapominania, zdenerwowania, złości, zmartwienia lub strachu
• Podnoszenie głosu, kłótnie z rodziną i przyjaciółmi
• Doświadczanie wahań nastroju, które powodują problemy w związkach
• Uporczywe myśli i wspomnienia, których nie można pozbyć się z głowy
• Słyszenie głosów lub wierzenie w rzeczy, które nie są prawdziwe
• Myślenie o wyrządzeniu krzywdy sobie lub innym
• Trudności lub niezdolność w wykonywania codziennych zadań, takich jak opieka nad dziećmi lub dotarcie do pracy lub szkoły

Zwykle potrafimy sobie z tym wszystkim poradzić sami, ale czasami będziemy potrzebować pomocy np. rodziny, przyjaciół, kolegów z pracy lub specjalisty.

Jednym z najważniejszych czynników które budują nasze zdrowie psychiczne, to bycie wśród życzliwych ludzi i budowanie satysfakcjonujących nas relacji. Buduj swoją sieć wsparcia.

Dlaczego boimy się iść na terapię?

Świadomość związana ze zdrowiem psychicznym wzrasta jednak cały czas obawiamy się korzystać z pomocy specjalisty.

Zbyt często słyszę: „Nie będę obcej osobie opowiadać o moich problemach.” „Ale po co do tego wracać.” „To nie ma sensu.”  „Sam/a sobie poradzę.”

Co nas zniechęca do korzystania z pomocy specjalisty:

• Lęk przed dzieleniem się swoimi trudnymi doświadczeniami i historią.
• Niechęć do wracania do trudnych chwil.
• Przekonania i opinie innych osób odnośnie do terapii np. że terapia jest wyłącznie dla osób z poważnymi zaburzeniami i chorobami psychicznymi.
• Lęk, wstyd i obawa przed byciem ocenianym, osądzanym i dyskryminowanym.
• Przekonanie, że wizyta u terapeuty jest oznaką słabości, nieradzenia sobie.
• Niechęć związana z nowymi, nieznanymi doświadczeniami oraz niechęć przed zmianą.
• Przekonanie, że nikt i nic nie jest w stanie mi pomóc oraz nie ma takiego  terapeuty któremu można by zaufać
• Lęk, że jak poruszę coś trudnego to się rozpadnę i nie podniosę.
• Brak wiedzy o tym czego można się spodziewać.
• Wcześniejsze przykre doświadczenia związane z terapią (masażem, lekarzami itp.)

Pozwól sobie pomóc!

Co daje terapia?

• Lepsze zrozumienie siebie
• Zamiana negatywnych wzorców myślowych, zachowań i przekonań
• Lepsze radzenie sobie ze stresem, napięciem i trudnościami
• Poprawa relacji
• Podnoszenie rezyliencji
• Poprawa samopoczucia psychofizycznego
• Poprawa jakości życia
• Zwiększenie poczucia wartości i oswojenie krytyka wewnętrznego
• Zrozumienie przeszłości i uwolnienie się od niej
• Wsparcie w kryzysie
• Leczenie zaburzeń psychicznych

10 sposobów na poprawę zdrowia psychicznego

1. Poznaj swoje mocne strony i zasoby – rozpoznanie swoich talentów i tego co Cię wspiera będzie budować Twoją odporności i podniesie umiejętności radzenia sobie w życiu.
2. Praktykuj techniki redukcji stresu, medytuj, rozwijaj uważność i świadomość sensoryczną, aby uspokoić umysł, obniżyć napięcie i poziom lęku, poprawić koncentrację i skuteczność działania.
3. Identyfikuj i rozmawiaj o swoich emocjach – rozmowa pozwala rozładować napięcie a wspierająca obecność drugiej osoby sprawi, że poczujesz się lepiej (jesteśmy ssakami a ssaki to istoty stadne i do zdrowego funkcjonowania potrzebujemy inny ludzi)
4. Odżywiaj się zdrowo – wpłynie to nie tylko na twoje ciało, ale też i umysł.
5. Ruszaj się – zadbaj o odpowiednią dla Ciebie dawkę aktywności fizycznej
6. Rozważnie stosuj używki (alkohol, narkotyki) i znajdź inne metody obniżania napięcia i regulacji emocji
7. Buduj sieć wsparcia i zadbaj o satysfakcjonujące relacje, aby wzmacniać poczucie przynależności i bezpieczeństwa. Przebywaj z osobami, które Cię wspierają i podnoszą nastrój a ograniczaj kontakt z osobami, które Cię przytłaczają i obniżają nastrój.
8. Pozwól sobie na przerwę i wypoczynek, aby zregenerować się i naładować baterie
9. Zadbaj o dobry sen
10. Proś o pomoc, kiedy tego potrzebujesz.

A Ty? Jaki mały krok dla swojego zdrowia psychicznego wykonasz dzisiaj?

Jeżeli zauważasz, że potrzebujesz wprowadzić zmiany to rób to małymi krokami. Zacznij do tych elementów, które są najłatwiejsze do wdrożenia.

Może warto zacząć dzień od szklanki ciepłej wody z cytryną, wysiąść jeden przystanek wcześniej i przejść się, jeden dzień w tygodniu pójść spać o 22 a przed snem puścić sobie relaksującą muzykę lub wykonać jedno relaksujące ćwiczenie. Prowadź dziennik w którym zapisujesz swoje myśli i emocje.

W pracy możesz porozmawiać z osobą, którą lubisz, pożartujcie wspólnie, możesz podziękować komuś za wspólny projekt, poprosić kogoś o feedback, zaproś do wspólnej porannej gimnastyki lub na krótki spacer podczas lunchu. Wprowadź zdrowe przekąski lub zachęć kogoś do wspólnej zmiany odżywiania. Zapytaj się jak inni radzą sobie z trudnościami. Załóż słoik dobrych myśli.

Warto regularnie sprawdzać stan swojego dobrostanu i wprowadzać zmiany jeżeli takie są potrzebne.